Vitamin A (Systemic) ویتامین آ

Vitamin A (Systemic) ویتامین آ

Vitamin A (Systemic) ویتامین آ 150 150 مرکز سلامتی بهزیستن

جستجو در پایگاه‌داده دارو‌ها

Vitamin A (Systemic) ویتامین آ

اطلاعات دارویی


موارد و مقدار مصرف:

الف) درمان کمبود شدید ویتامین A همراه با گزروفتالمی.
بزرگسالان و کودکان بزرگ‌تر از هشت سال: از راه خوراکی، مقدار IU/day 500000 به مدت سه روز، سپس، IU/day 50000 به مدت ۱۴ روز مصرف می‌شود. مقدار نگهدارنده IU/day 20000-10000 به مدت دو ماه است. بعد از آن، درمان با تغذیه مناسب و مصرف فرآورده‌های مکمل ویتامین A دنبال می‌ گردد.
ب) درمان کمبود شدید ویتامین A.
بزرگسالان و کودکان بزرگ تر از هشت سال: مقدار IU/day 100000 به مدت سه روز و سپس، مقدار IU/day 50000 به مدت ۱۴ روز از راه خوراکی یا تزریق عضلانی مصرف می‌شود. مقدار نگهدارنده ۲۰۰۰۰-۱۰۰۰۰ به مدت دو ماه از راه خوراکی است. بعد از آن، درمان با تغذیه مناسب و مصرف فرآورده‌های مکمل ویتامین A دنبال می‌شود.
کودکان ۸-۱ ساله: مقدار IU/day 35000-17500 به مدت ۱۰ روز تزریق عضلانی می‌شود.
شیرخواران کوچکتراز یک سال: مقدار IU/day 15000-7500 به مدت ۱۰ روز تزریق عضلانی می‌شود.

موارد منع مصرف و احتیاط:

اثر بر آزمایشهای تشخیصی
ویتامین A ممکن است نتایج اندازه‌گیری غلظت سرمی کلسترول را به‌طور کاذب افزایش دهد که این اثر را از طریق تداخل با واکنش Zlatkis-Zak اعمال می‌کند. هم‌چنین ، ویتامین A نتایج اندازه‌گیری بیلی روبین را به‌طور کاذب افزایش داده است.

تداخل دارویی:

عوارض جانبی
عوارض جانبی این دارو معمولاً تنها با مسمومیت (زیادی ویتامین A) دیده می‌شوند.

اعصاب مرکزی: تحریک‌ پذیری، سردرد، افزایش فشار داخل جمجمه، خستگی، لتارژی، کسالت.

پوست: ریزش مو، خشکی، ترک خوردن پوست، پوسته پوسته شدن پوست، خارش، ترک خوردن لب، پوسته‌ریزی شدید، افزایش رنگدانه‌سازی.
چشم: ادم پاپیل (Papilledema) ، اگزوفتالمی.
دستگاه گوارش: بی‌اشتهایی، درد اپی‌گاستر، استفراغ، پُرنوشی.

ادراری – تناسلی: هیپومنوره، پُر ادراری.
خون: کم‌خونی هیپوبلاستیک، لکوپنی.
کبد: یرقان، بزرگ شدن کبد، سیروز.

متابولیک: زیادی کلسیم خون.

سایر عوارض: بزرگی طحال ، آنافیلاکسی.

مسمومیت و درمان

تظاهرات بالینی: در موارد مسمومیت حاد – افزایش فشار داخل جمجمه طی ۱۲-۸ ساعت و پوسته‌ریزی جلدی طی چند روز بروز می‌ کند. مسمومیت ممکن است به دنبال مصرف مقدار واحد IU/kg 25000 بروز کند که در شیرخواران حدود IU 75000 و در بزرگسالان بیش از دو میلیون واحد در روز است.
مسمومیت مزمن به دنبال مصرف IU/kg 4000 به مدت ۱۵-۶ ماه بروز کرده است. در شیرخواران (۶-۳ ماهه) این مسمومیت با مصرف IU/kg 18500 به مدت ۳-۱ ماه و در بزرگسالان با مصرف یک میلیون واحد در روز به مدت سه روز، IU/day 50000 به مدت بیش از ۱۸ ماه یا IU/day 500000 به مدت دو ماه بروز می‌کند.

درمان: مصرف ویتامین A را متوقف کرده و اگر هایپرکلسمی ادامه پیدا کرد، نرمال‌سالین وریدی، پردنیزولون و کلسی‌تونین تجویز نمایید. برای ارزیابی کارکرد کبدی آنزیم‌های کبدی را درخواست نمایید.

مکانیسم اثر:
اثر متابولیک : یک واحد ویتامین A معادل ۰٫۳ میکروگرم رتینول یا ۰٫۶ میکروگرم بتا – کاروتن است. بتا – کاروتن پیش ‌ساز ویتامین A است که بعد از جذب به رتینول تبدیل می‌شود.
ترکیب رتینول با اوپسین (رنگدانه ارغوانی شبکیه) تشکیل ردوپسین می‌دهد که برای تطبیق بینایی در تاریکی ضروری است. ویتامین A از تأخیر در رشد استخوان جلوگیری می‌کند و تمامیت سلول‌های اپی‌تلیال را حفظ می‌کند. کمبود ویتامین A از طریق شب‌کوری (nyctalopia) ، کراتومالاسی (نکروز قرنیه) ، کراتینیزه شدن و خشکی پوست، کاهش مقاومت در مقابل عفونت، کاهش رشد، ضخیم شدن استخوان‌ها، کاهش تولید استروئیدهای بخش قشری غده فوق کلیوی و بدشکلی جنین مشخص می‌شود.

فارماکوکینتیک

جذب: با مقادیر معمول به راحتی و به‌طور کامل جذب می‌شود، به شرط آن‌که جذب چربی‌ها طبیعی باشد. مقادیر بیشتر یا مصرف مقادیر معمول در بیماران مبتلا به اختلال در جذب چربی‌‌ها، مصرف کم پروتئین یا بیماری کبد یا لوزالمعده، ممکن است موجب جذب ناقص این ویتامین شود. از آن‌جایی که ویتامین A محلول در چربی است ، جذب آن نیاز به املاح صفراوی، لیپاز لوزالمعده و وجود چربی در غذا دارد.

پخش: ویتامین A (عمدتاً به صورت پالمیتات) در سلول‌های کوپفر (Kupffer) کبد ذخیره می‌شود. ذخایر معمولی ویتامین A در کبد بزرگسالان به مدت دو سال نیاز به ویتامین A بدن را تأمین می‌کند. مقادیر کمتری از رتینیل پالمیتات در کلیه ، ریه، غدد فوق کلیوی، شبکیه و چربی داخل صفاقی ذخیره می‌شود. ویتامین A موجود در گردش خون به پروتئین مخصوص alpha (پروتئین پیوند یابنده به رتینول [RBP]) پیوند می‌یابد. اندازه‌گیری غلظت خونی این ویتامین ممکن است نشان‌دهنده میزان ذخایر کبدی ویتامین A نباشد، زیرا غلظت سرمی تا حدی به RBP موجود در گردش خون بستگی دارد. ذخایر کبدی باید قبل از قطع درمان به حد کافی رسیده باشند. در شیر مادر ترشح می‌شود. از جفت به راحتی عبور نمی‌کند.

متابولیسم: در کبد متابولیزه می‌شود.
دفع: رتینول محلول در چربی با اسید گلوکورونیک کونژوگه شده و سپس، به رتینال و اسید رتینوییک متابولیزه می‌شود. اسید رتینوییک از طریق صفرا در مدفوع دفع می‌شود. رتینال، اسید رتینوییک و سایر متابولیت‌های محلول در آب، از طریق ادرار و مدفوع دفع می‌شوند. به‌طور طبیعی رتینول تغییر نیافته به هیچ‌وجه از طریق ادرار دفع نمی‌شود، مگر در بیماران مبتلا به پنومونی یا نفریت مزمن.

موارد منع مصرف و احتیاط

موارد منع مصرف: زیادی ویتامین A، حساسیت به ویتامین A یا سایر اجزای این فرآورده‌ ، تزریق وریدی (ممکن است موجب بروز آنافیلاکسی کشنده شود) . مصرف فرم خوراکی در افرادی که به سندرم سو ء جذب مبتلا هستند، ممنوع است.اگر سوء جذب مربوط به کمبود اسیدهای صفراوی باشد می‌توان با تجویز همزمان آنها فرم خوراکی را تجویز کرد. در افراد مبتلا به هایپرویتامینوز نیز ممنوع است. مصرف فرم تزریقی این دارو به صورت عضلانی ممنوع است به جز آن دسته از فرمولاسیون‌ها که برای تجویز به شکل وریدی طراحی شده‌اند.

تداخل دارویی
مصرف همزمان با داروهای خوراکی جلوگیری از بارداری غلظت پلاسمایی این ویتامین را به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌ دهد.
مصرف طولانی مدت پارافین ممکن است با جذب ویتامین A از روده تداخل کند .
مصرف همزمان با کلستیرامین ممکن است از طریق کاهش اسیدهای صفراوی و جلوگیری از تشکیل مرحله میسلی (micellar phase) در دستگاه گوارش، جذب ویتامین A را کاهش دهد. مصرف هر روزه مکمل ویتامین A در طول درمان طولانی ‌مدت با کلستیرامین توصیه شده است .
مصرف همزمان با نئومایسین ممکن است جذب ویتامین A را کاهش دهد.
مقادیر زیاد ویتامین A ممکن است با اثر وارفارین در کاهش پروترومبین خون تداخل کند.
به دلیل وجود خطر بروز عوارض جانبی اضافی، بیمارانی که تحت درمان با ایزوترتینوئین هستند، باید از مصرف ویتامین A خودداری کنند.
مصرف دوز بالای ویتامین A ممکن است با اثرات ضد انعقاد وارفارین تداخل کند .

اشکال دارویی:
Injection: 50,000 U/ml
Tablet: 50000 U
Tablet, Chewable: 25000U
Capsule: 25000, 50000 U
Drop: 50,000 U/ml

اطلاعات دیگر:

طبقه‌بندی فارماکولوژیک: مکمل.

طبقه‌بندی درمانی: ویتامین (محلول در چربی) .

طبقه‌بندی
مصرف در بارداری:
رده A (در صورتی که بیش از مقادیر مجاز روزانه مصرف شود، تبدیل به رده X می‌شود.)

نکات قابل توصیه به بیمار
۱- از مصرف طولانی‌مدت پارافین همراه با این ویتامین خودداری کنید، زیرا پارافین جذب ویتامین A در روده را کاهش می‌دهد.
۲- دارو را بیش از مقدار توصیه شده مصرف نکنید.
۳- بروز هر گونه علائم مصرف بیش از حد (تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی، کسالت، خشکی یا ترک خوردن پوست یا لب‌ها، تحریک‌‌پذیری، سردرد یا ریزش مو) را فوراً به پزشک اطلاع دهید و مصرف ویتامین را قطع کنید.
۴- مصرف مقادیر کافی پروتئین، ویتامین E و روی همراه با املاح صفراوی برای جذب ویتامین A ضروری است.
۵- این ویتامین را در ظروف سربسته و مقاوم به نور نگهداری کنید.

مصرف در سالمندان: شکل قطره این ویتامین را می‌توان از طریق لوله بینی : معدی (NG-Tube) در این بیماران تجویز کرد.

مصرف در کودکان: شکل قطره این ویتامین را می‌توان با آب‌میوه مخلوط کرد.

مصرف در بارداری: امنیت تجویز بیش از ۵۰۰۰ واحد در روز در خانم‌های باردار اثبات نشده است.

مصرف در شیردهی: ویتامین A در شیر ترشح می‌شود. نوزادان می‌توانند مقدار کافی ویتامین A از شیر مادر دریافت کنند ، مگر آن‌که تغذیه مادر نامناسب باشد. اثر مصرف مقادیر زیاد ویتامین A بر روی شیرخوار مشخص نیست.
میزان توصیه شده در خانم‌های باردار قبل از ۶ ماهگی کودک ۱۳۰۰ واحد و بعد از آن ۱۲۰۰ واحد است.
ویتامین A در شیر ترشح می‌شود.

ملاحظات اختصاصی
۱- بی‌ضرری مصرف مقادیر بیش از IU/day 6000 در طول بارداری ثابت نشده است.
۲- در بیماران مبتلا به سوءتغذیه، احتمال کمبود چند ویتامین را باید در نظر گرفت.
۳- در بیماران مبتلا به سوءجذب ناشی از ترشح ناکافی صفرا، ویتامین A باید همراه با املاح صفراوی مصرف شود.
۴- افرادی که بیش از ۲۵۰۰۰ واحد در روز از این ویتامین استفاده می‌کنند می‌ بایست به دقت تحت نظر گرفته شوند.

وضعیت دارو
Rx
دسترسی با نسخه
۰
جدول قانون مواد کنترل شده توسط قانون مواد کنترل شده کنترل نمی‌شود
جدول قانون مواد کنترل شده
کنترل نشده

شامل قانون مواد کنترل شده نیست

جدول ۱

احتمال سوءمصرف بالا. درحال حاضر برای کاربرد درمانی در آمریکا مجوز ندارد. برای بازبینی پزشکی کمبود مدارک سلامتی دارد.

جدول ۲

احتمال سوءمصرف بالا .برای استفاده در کاربرد پزشکی از آمریکا مجوز محدود دارد.سوءمصرف احتمال عوارض شدید فیزیولوژیک و وابستگی دارد.

جدول ۳

احتمال سوءمصرف کم نسبت به جدول ۱و۲. درحال حاضر برای کاربرد درمانی در آمریکا پذیرفته شده است . سوءمصرف ممکن است وابستگی کم و یا متوسط فیزیکی یا فیزیولوژیک نسبت به جدول ۱و۲ ایجاد کند.

جدول ۴

احتمال سوءمصرف کم نسبت به جدول ۳. درحال حاضر برای کاربرد درمانی در آمریکا پذیرفته شده است . سوءمصرف ممکن است وابستگی محدود فیزیکی یا فیزیولوژیک نسبت به جدول ۳ ایجاد کند.

جدول ۵

احتمال سوءمصرف کم نسبت به جدول ۴. درحال حاضر برای کاربرد درمانی در آمریکا پذیرفته شده است . سوءمصرف ممکن است وابستگی محدود فیزیکی یا فیزیولوژیک نسبت به جدول ۴ ایجاد کند.

تولید‌کنندگان
کلاس دارو
دارو‌های مرتبط